Jak w gminie Biecz cmentarz „remontowano” – cz 1.

2 grudnia 2025 roku gmina Biecz obwieściła dumnie światu koniec  remontu (tak uważa gmina) cmentarza wojennego nr 111 w Racławicach.

Dziś zaprezentuję pierwszy wpis poświęcony „remontowi”. 26 listopada br. wysłałem do gminy pismo z wnioskiem o udzielenie odpowiedzi na kilka pytań w trybie dostępu do informacji publicznej. 9 grudnia otrzymałem odpowiedź z gminy, którą cytuję poniżej (pisownia oryginalna!):

Odpowiadając na wniosek o dzielenie informacji publicznej dotyczący remontu cmentarza wojennego w Racałwicach w załączenoiu przesyłam programy konserwatorskie na podstawie których został wykonany remont. oraz pozostałe dokumenty. 

Informuję iż w ramach  prac prowadzmnych pod dozorem konserwatora oraz inspektora nadzoru,oraz archeologa,  a także po licznych konsultacjach zarówno telefonicznych, mailowych jak i w terenie, prace zostały odebrane bez uwag a na odbiorzre obecni byli zarówno przedstawiciele wojeowdy jak i konserawtora zabtków. w ramach prowadzonych prac udało się wbudować trzy zachowane (choc nie do końca orgyinalne) słupki ogrodzeniowe i  8 szt krzyży żeliwnych.

Pismo oczywiście nie zawierało odpowiedzi na wszystkie pytania, ale nie ma to znaczenia, te bez odpowiedzi będę ponawiać do skutku. Zawierało natomiast to co było mi niezbędne do oceny tego, co Biecz uważa za sukces, a ja traktuję jako barbarzyński akt dewastacji zabytku i to nie byle jakiego zabytku, ale o tym za chwilę.

Podstawą wszelkich prac w takich projektach, jest dokumentacja historyczno-odtworzeniowa i program prac konserwatorskich. Oba te dokumenty przeczytałem wnikliwie w przeciwieństwie nie tylko do osoby odpowiadającej na moje pytanie o remont, ale przede wszystkim w przeciwieństwie do konserwatora sprawującego nadzór konserwatorski i osoby odpowiedzialnej za ten remont z ramienia MPGK w Bieczu jako generalnego wykonawcy remontu. 

Dokumentacja historyczno-odtworzeniowa

Dokumentacja historyczno-odtworzeniowa została wykonana przez panią Izabelę Chlost i pana Jerzego J.P. Drogomira, na stronie 3 tego dokumentu czytamy:

Aktualnie wokół cmentarza zachował się komplet betonowych słupów ogrodzenia (…)

Na stronie 7 i 8 dokumentacji historyczno-odtworzeniowej czytamy:

Na cmentarzu zachowały się betonowe słupy ogrodzenia wyróżniające się formą, kształtem i wykonaniem. Należy uznać je za unikatowe, gdyż na żadnym z cmentarzy zachodniogalicyjaskich, nie spotkano identycznych lub podobnie wykonanych słupów. Większość słupów zachowała się w relatywnie dobrym stanie technicznym, zauważalne pęknięcia lub ubytki na nich, rokują dobre wyniki renowacji.

Głównymi zachowanymi elementami oryginalnego ogrodzenia są betonowe słupy 3 rodzajów

• są to słupy narożne o podstawie kwadratowej ok. 30×30 cm i zwieńczone czterospadowo (4szt.);
• 2 słupy furty – również o podstawie kwadratowej ok. 30×30 cm lecz zakończone dwuspadowo;
• słupy pośrednie o podstawie prostokątnej o przekroju ok 16,5×30  cm, w części zasadniczej są płaskie, u góry zakończone dwuspadowo (16 szt).

Wszystkie słupy mają powierzchnie dekorowane wyciśniętymi w betonie ozdobnymi wzorami (…)

W programie prac konserwatorskich opracowanym przez panią mgr Joannę Florkiewicz-Kamieniarczyk w kwietniu 2025 roku czytamy na stronie 10:

Cmentarz wymaga przeprowadzenia gruntownych prac pozwalających na przywrócenie mu historycznego wyglądu. Podstawą do odtworzenia cmentarza jest Dokumentacja historyczno-odtworzeniowa aut. Izabeli Chlost i Jerzego J.P. Drogomira wykonana w 2023 r , stanowiącą załącznik do niniejszego programu. (…)

Odtworzenie ogrodzenia powinno zostać wykonane z wykorzystaniem zachowanych betonowych słupów, które należy poddać pełnej konserwacji (…)

Unikatowe ogrodzenie

Jak wygląda to unikatowe ogrodzenie obecnie zobaczycie na poniższym filmie – przepraszam, za przerwy w komentarzu, ale stojąc tam, mając w pamięci przytoczone z dokumentu informacje o cmentarzu nie mogłem powstrzymać emocji.

Pamiętajcie dokumentacja nakazuje wykonać remont z wykorzystaniem zachowanych betonowych słupów ( w sumie 22, a urząd jest dumny, że wykorzystano TRZY „nie do końca oryginalne” – to kuriozalne stwierdzenie będzie mieć jeszcze swoje kolejne odsłony. Wykorzystano TRZY a prace odebrano bez uwag!!!